Zorgwekkende stijging van aantal overdosissen met verslavende pijnstiller oxycodon

Patiënten die te veel oxycodon binnen hebben gekregen, kunnen ademhalingsproblemen krijgen, in coma raken of zelfs overlijden. In 2018 werd 424 keer een mogelijke overdosis met oxycodon gemeld bij adviescentrum NVIC, tegenover 280 meldingen in 2017. In 2008 waren het nog 43 meldingen. Dat betekent dat het aantal in tien jaar tijd vertienvoudigd is.

Volgens het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum is de toename hoger dan verwacht. "We hadden wel opnieuw een stijging verwacht, maar dit is wel heel erg hoog", zegt Antoinette van Riel, toxicoloog bij het NVIC.

Aantal meldingen van een mogelijke overdosis oxycodon

Artsen kunnen adviescentrum NVIC bellen als zij denken dat hun patiënt een overdosis heeft. Die meldingen registreert het NVIC dus, maar in werkelijkheid zal het aantal overdosissen hoger liggen, omdat artsen het niet verplicht hoeven te melden.

Geen toename in gebruik

De toename van het aantal overdosissen met oxycodon is vooral opvallend in vergelijking met het aantal gebruikers. Dat steeg de afgelopen jaren ook flink, behalve in 2018. De jaren daarvoor steeg het aantal gebruikers aanzienlijk: van 93.000 in 2008 tot 488.000 in 2017. Maar die sterke toename zette niet door in 2018.

Volgens het NVIC is hier sprake van een na-ijleffect in het aantal overdosissen. Toxicoloog Antoinette van Riel: "Het kan soms een paar jaar duren voor je veranderingen in voorschrijfgedrag terugziet in onze cijfers. Dat hebben we ook bij andere medicijnen gezien."

Albert Dahan, hoogleraar anesthesiologie, vindt het toegenomen aantal overdosissen zorgwekkend: "Het laat duidelijk zien dat het gebruik van oxycodon wel degelijk consequenties heeft." Dahan denkt dat nog maar het topje van de ijsberg is, omdat niet alle overdosissen gemeld worden.

'Geen tijd te verliezen'

Minister Bruins van Volksgezondheid vindt deze nieuwe cijfers schokkend: "Er is geen tijd te verliezen." Hij gaat deze maand nog om de tafel met experts en beleidsmakers om het oxycodongebruik aan te pakken.

Begin februari kondigde de minister al aan actie te willen ondernemen tegen de alarmerende toename van zware pijnstillers, zoals oxycodon. Er moet meer aandacht komen voor andere pijnbestrijdingsmiddelen, iedereen moet een afbouwschema krijgen en herhaalrecepten mogen niet zomaar meer worden afgegeven.

De minister wil voorkomen dat het in Nederland net zo uit de hand loopt als in de Verenigde Staten. Daar wordt gesproken over een 'epidemie' en een 'opioïdencrisis’. Per dag overlijden 46 Amerikanen aan een overdosis met oxycodonachtige pijnstillers.