Gaat Nederland echt Italië achterna? Daar lijkt het niet op

We hebben het over dit lijstje, dat veel gedeeld werd:

Om een vergelijking tussen landen te maken moet je de tijdlijn van één land 'opschuiven', omdat daar de uitbraak nou eenmaal later begon. Maar waarom wordt in dit plaatje de situatie van 16 maart in Nederland eigenlijk vergeleken met die van 29 februari in Italië? Daar lijkt geen goede reden voor te zijn.

Andere startdatum

Als je een andere startdatum kiest om de landen langs elkaar te leggen, dan worden de uitkomsten heel anders, liet het AD al zien. Leg je de landen bijvoorbeeld langs elkaar vanaf de dag waarop voor het eerst een patiënt overleed, dan zijn de cijfers voor Nederland ineens een stuk gunstiger.  De lijst ziet er dan zo uit:

Nog duidelijker wordt dat in een grafiek. Hieronder zijn een aantal landen vergeleken vanaf de dag dat er voor het eerst iemand overleed aan de gevolgen van het coronavirus. In Nederland was dat op 6 maart.

Doden door coronavirus

Je ziet dat de oranje lijn van Nederland een stuk langzamer stijgt dan die van Italië. Hier waren gisteren, 17 dagen na het eerste sterfgeval, 179 mensen overleden aan het coronavirus. In Italië lag dat cijfer na 17 dagen al op 464 overleden patiënten.

Lastig vergelijken

Of Nederland het goed doet in de strijd tegen het coronavirus, is lastig te zeggen op basis van deze cijfers. Dat heeft een aantal redenen.

Om te beginnen kan het tot twee weken duren voor iemand die besmet is ook daadwerkelijk ziek wordt en nog langer voordat iemand komt te overlijden. Het effect van de maatregelen die nu genomen worden, zijn dus pas na minimaal twee weken terug te zien in de cijfers.

Het aantal besmettingen dat in elk land is vastgesteld, zegt ook niet zo veel. Vooral omdat verschillende landen heel anders omgaan met het testen van mensen die mogelijk besmet zijn. In Nederland worden alleen mensen die een hoog risico lopen en mensen in de zorg getest. In bijvoorbeeld Zuid-Korea wordt juist bij een heel groot deel van de bevolking een test afgenomen. Daardoor zullen de cijfers daar automatisch hoger liggen.

Voor een goede vergelijking zou je eigenlijk met nog meer dingen rekening moeten houden. Welke maatregelen zijn er bijvoorbeeld genomen, en wanneer zijn die ingegaan? 

Italianen zijn ouder

Er is nog een belangrijke reden dat de situatie in Italië niet zomaar te vergelijken is met die in Nederland. Dat heeft te maken met de opbouw van de bevolking. In Italië wonen namelijk verhoudingsgewijs aanzienlijk meer ouderen. En juist die groep blijkt het meest kwetsbaar.

Van de overleden personen is het merendeel ouder dan tachtig. En in die leeftijdscategorie zitten relatief veel Italianen. 1 op de 14 Italianen (7,2 procent) is namelijk ouder dan 80. In Nederland is maar 4,6 procent van de bevolking ouder dan 80. Dat is minder dan 1 op de 20 inwoners.

Bevolking naar leeftijdsgroep

En er zijn meer verschillen

Naast de leeftijdsopbouw zijn er nog veel meer factoren die een vergelijking moeilijk maken. Uit de eerste databases met gegevens over mensen die overleden aan de gevolgen van het coronavirus, blijkt dat het merendeel ook andere klachten had, zoals diabetes en hartafwijkingen. Per land kan het aandeel inwoners met dergelijke klachten verschillen.

En dan zijn er ook nog culturele verschillen. Zo is de rol van ouders en grootouders in Italië anders dan die in bijvoorbeeld Nederland. Families wonen vaker samen en als dat niet het geval is, is er nog altijd meer contact tussen familieleden. En dat kan nadelig zijn voor de uitbraak van het virus, zo constateerden onderzoekers van de Universiteit van Oxford.