Zo lang kun je een geopende fles wijn bewaren volgens vinoloog Lieske Vos

'Wordt er nooit lekkerder op'
Hoewel Lieske Vos ontzettend veel kan vertellen over het drinken, proeven, combineren én bewaren van wijn, heeft ze zelf eigenlijk weinig ervaring met flessen die niet meteen op gaan. "Ik heb last van bodemdrift, de fles gaat ten alle tijden leeg. Wijn in een open fles wordt er nooit lekkerder op, dus dan vind ik het zonde om hem open te laten. Dan drink ik hem liever dezelfde dag leeg", zegt ze. Toch heeft ze door haar dertig jaar ervaring als vinoloog en wijndocent genoeg tips, voor wanneer het jou wel gebeurt.
"Je ruikt het direct wanneer de wijn niet lekker meer is"
"Wanneer de fles opengaat, komt er zuurstof bij. Hierdoor gaat de wijn oxideren", legt de vinoloog uit. "Dat zorgt ervoor dat de aroma's veranderen, waardoor de wijn van smaak verandert en de wijn zijn levendigheid verliest." Maar geen wijn is hetzelfde, dus er kunnen veel verschillende dingen gebeuren, vertelt ze. "De fruitige, frisse geuren breken af. Het kan ook een soort sherry-achtige geur krijgen, terwijl de smaak wat zurig of azijn-achtig wordt. Je ruikt het dan ook direct wanneer de wijn niet lekker meer is." Ook de kleur van de wijn verandert. "Witte wijn wordt donkerder, terwijl rode wijn op zijn beurt bruinoranje wordt", aldus Vos.
Wijn bewaren
"Zet een open fles altijd in de koelkast, ook rode wijn." Zo blijft de wijn volgens Vos langer lekker. "Maar vergeet niet de rode wijn een half uurtje voor het schenken uit de koeling te halen, zodat hij genoeg tijd heeft om weer op temperatuur te komen."
Hoewel je geopende flessen wijn altijd in de koelkast moet bewaren – wat voor soort het ook is – zijn ze niet allemaal even lang houdbaar. "Witte wijn blijft gekoeld één tot drie dagen lekker, rode wijn twee tot vier dagen. Volle, rijke wijnen blijven iets langer goed." Ook binnen de witte wijnen zijn er verschillen in de maximale houdbaarheid na opening. Zoete witte wijn kan bijvoorbeeld langer openstaan dan droge witte wijn. "Dat komt door de natuurlijke restsuikers die na de wijnbereiding nog aanwezig zijn. Die suikers hebben een conserverend karakter", verklaart ze. Daardoor zijn ook port en dessertwijn langer houdbaar.
Mousserende wijnen blijven het kortst lekker. Na slechts één dag kan de bubbel er al uit zijn. Hoe je dat tegenhoudt? Misschien heb je wel eens gehoord van de truc om een zilveren lepel in de flessenhals te steken, maar wetenschappelijk onderzoek heeft bewezen dat dit een fabel is. Om de bubbel er in te houden kun je beter investeren in een speciale luchtdichte champagnestop.
Heb je die niet en wil je de doodgeslagen wijn weer even bubbelend maken? Dan kun je een rozijn in de wijn laten vallen. De ribbels op de rozijn werken in dit geval als een zogenaamde 'nucleatieplaats' waar koolzuurbellen zich kunnen vormen en ontsnappen. Oftewel: de bubbels komen tijdelijk weer terug. Maar wacht vooral niet te lang met drinken, want het effect is echt maar van korte duur. "Let wel op: de smaak kan iets veranderen", waarschuwt Vos.
Vergeet ook niet de fles te sluiten. Dat kan met de kurk, maar sommige mensen hebben hier een vacuümpomp voor in huis. Dat is volgens de vinoloog niet per se nodig. "Met zo'n vacuümpomp haal je de zuurstof uit de fles, maar het zorgt naar mijn ervaring niet voor een veel langere levensduur van je wijn."
Koken of invriezen
Is de wijn niet meer zo lekker? Dan is weggooien nog steeds niet nodig, want je kunt er volgens Vos nog genoeg mee doen. "Is de wijn nog oké, dan kun je er sangria van maken, door er fruit aan toe te voegen. Fruit maskeert de geur en smaak die bij de oxidatie komt kijken."
Ook kun je er nog prima mee koken. "Wanneer je er mee kookt, verdampen de alcohol en de oxidatiesmaken. Dus het gaat zeker niet ten koste van de smaak", belooft ze. "Je kunt er van alles mee maken. Denk aan romige saus voor bij de vis, vleessauzen of jus. Maar het is ook goed te gebruiken bij stoofpeertjes, sukadelappen of door de pastasaus."
En dan heeft ze nog een handige tip. "Je kunt de overgebleven wijn ook in een ijsblokjesvorm schenken en deze invriezen. Dan kun je iedere keer dat je een saus gaat maken eenvoudig een blokje toevoegen." Ideaal als je wijn nodig hebt, maar daar niet een hele fles voor wil openen.
"Giet lekker door de gootsteen. Tijd voor een nieuwe fles!"
Door de gootsteen
Maak je je zorgen omdat je wijn hebt gedronken die net iets te lang openstond? Dan wil Vos je geruststellen. "Je wordt niet zomaar ziek van slechte wijn, maar het is gewoon niet lekker om te drinken. Onze zintuigen hebben door dat de wijn oud is en herkennen dat. Je zintuigen werken toch als een soort waarschuwingssysteem."
Is een wijn écht niet lekker meer? Dan adviseert ze toch om de wijn weg te gooien. "Giet het dan lekker door de gootsteen. Het is dan tijd voor een nieuwe fles!"