Onderzoek naar zeldzame ziektes versneld dankzij DNA-platform

DNA-profiel uploaden

Baars richtte SocialGenomics in 2018 op. Haar doel? Het eerste wereldwijde platform bouwen dat patiënten op basis van genetische data koppelt aan mensen met dezelfde zeldzame genmutatie, en biotech- en farmaciebedrijven. “Voor 95 procent van alle ziektes bestaat momenteel namelijk nog geen geschikte behandeling”, vertelt Baars. Als er al medicijnen zijn, zijn die meestal vooral geschikt bevonden voor blanke mannen van rond de veertig, de groep waar veel farmaceuten zich in hun onderzoeken op richten. “Er is een enorme bias op het gebied van gender, etniciteit en leeftijd. Hierdoor werken medicijnen voor het merendeel van de mensen helemaal niet goed.”

Via SocialGenomics kunnen patiënten straks via een beveiligd systeem hun DNA-profiel uploaden. Hoe meer mensen dat doen, hoe beter. “Bij zeldzame ziektes is het belangrijk dat je zoveel mogelijk mensen bij elkaar brengt”, zegt Baars. “Wetenschappers kunnen zo hun onderzoek naar nieuwe medicijnen versnellen.”

Veel van de tijd die Baars in haar bedrijf steekt, gaat zitten in gesprekken met partijen binnen de farmaceutische industrie. “Zij zijn mega-enthousiast. Met ons platform kunnen zij bijvoorbeeld rechtstreeks patiënten gaan benaderen.”

Internationale ambities  

DNA kan sinds 2003 in kaart worden gebracht. Baars: “We werken pas zo’n 15 jaar met de kennis over DNA. We zijn nog in de voorfase van wat we hier allemaal mee kunnen. Gentechnologie wordt steeds goedkoper. Over een paar jaar kun je zelfs voor een paar euro een test kopen bij de drogist.”

En dat zou een mooie uitkomst zijn voor SocialGenomics. Zij hopen met het platform namelijk ook mensen uit minder ontwikkelde landen te kunnen bereiken. Internettoegang is natuurlijk wel een voorwaarde, maar het feit dat nog lang niet iedereen die heeft, ziet Baars niet als een onoverkomelijk obstakel. “Het aantal mensen met toegang tot internet groeit de komende jaren van 4,5 miljard naar 8 miljard. Bovendien kunnen we via lokale partners ook patiënten aansluiten op ons netwerk.”

Van prototype naar medicijnen op maat

De plannen van SocialGenomics beginnen ondertussen steeds serieuzere vormen aan te nemen. De afgelopen maanden heeft de startup aan prototypes gewerkt. Daaraan heeft de 20.000 euro van de Rabo Duurzame Innovatieprijs bijgedragen, net als het adviestraject dat daarbij hoort. “Het was heel bijzonder om die prijs te winnen, het helpt ons vooruit.”

In het eerste kwartaal van 2020 vindt er een nieuwe update van het systeem plaats, dat naar verwachting kort daarna wordt gelanceerd. Vanaf dat moment is het platform echt live, en kunnen mensen via de website een profiel aanmaken. “Verder zijn we momenteel in gesprek met de eerste klanten uit de biotechindustrie, die medicijnen ontwikkelen voor specifieke genmutaties. Er speelt genoeg”, vertelt Baars.

De komende jaren wil SocialGenomics de technologie uitbreiden. De financiering daarvoor moet komen van betaalde projecten van biotechbedrijven. “Over vijf jaar hebben we een geautomatiseerd platform voor gepersonaliseerde medicijnen on demand dat we wereldwijd aanbieden”, vertelt Baars hoopvol.