Koen en Kyrian ontdekken verlaten panden: 'Ik kan opgepakt worden, maar maak me geen zorgen'

Jelle Hoekstra is manager bij de meldkamer van Kooi. Zij beveiligen zo'n 13.000 gebouwen en krijgen steeds meer meldingen van jongeren die afgesloten terreinen proberen te betreden.

Volgens Hoekstra is er een duidelijk toename waarneembaar. Afgelopen week zelfs 10 meldingen op hetzelfde terrein in Utrecht. "Er is meestal geen sprake van diefstal, maar pure nieuwsgierigheid", zegt hij.

Maar ondanks dat zijn er wel risico's aan verbonden. Stel iemand zakt door het plafond van een oud kantoorgebouw, wie is daar dan verantwoordelijk voor? Juridisch zit dat best wel lastig in elkaar.

'We doen het voor de adrenaline'

Koen en Kyrian (16 en 18 jaar) zijn zulke urban explorers en regelmatig opzoek naar nieuwe verborgen plekken om video's te maken. "We doen het echt voor de adrenaline", leggen ze uit. Het gaat om de kick van het ontdekken en het vastleggen daarvan.

Sommige van deze urbex-locaties (een samentrekking van urban exploring) zijn openbaar toegankelijk, maar het grootste gedeelte bevindt zich op privéterrein en daar mag je niet zomaar komen. Hoewel ze beide aangeven zelf nooit 'ingangen' te maken, of spullen kapot te maken, blijft het een grijs gebied waar ze zich in bevinden.

Urbexfactory

Dat weten ze ook: "Ik ben me ervan bewust dat ik hiervoor opgepakt kan worden", zegt Koen, "maar ik maak me daar eigenlijk niet zoveel zorgen over."

Je moet wel goed tegen spanning kunnen als je op zoek gaat. Koen weet daar alles van: hij stond al meerdere keren oog in oog met zwervers die hun intrek hadden genomen in de verlaten gebouwen. Maar juist die onvoorspelbaarheid maakt het volgens hem zo bijzonder: "Je weet nooit wat je precies tegenkomt."

Dat bleek ook toen hij een verlaten ziekenhuis bezocht. "Het voelde gelijk alsof er iets niet klopte", vertelt hij. "De stroom werkte nog en de operatiekamers lagen vol met spullen, echt alles was hier achtergelaten. Supergaaf natuurlijk, maar tegelijk hoorde ik ook wat vreemde geluiden in het gebouw. We probeerden ze eerst nog te negeren, maar het bleek uiteindelijk toch een beveiliger te zijn die naar ons op zoek was, dat was wel heel spannend!"

Maar mag het wel?

De urbex-locaties worden onderling met elkaar gedeeld via grote app-groepen oplopend tot wel 600 man. In die groepen komen berichten binnen van locaties waar 'een raam of deur open staat' vertelt Koen. Naast die app-groepen is het ook mogelijk om online urbex-kaarten te kopen via verschillende websites.

Urbexfactory.nl is zo’n website, zij bieden kaarten aan met meer dan 50.000 verlaten locaties verspreid over Europa. Maar mag dat dan wel kun je je afvragen? "Onze kaarten zijn een eerste stap, een soort handleiding. In hoeverre je daar iets mee doet is aan de gebruiker", zegt eigenaar Jorren de Groot.

"Als jongeren stiekem een pand binnengaan waar zij niet mogen zijn en daar schade oplopen, is de uitkomst juridisch niet zwart-wit", zegt advocaat aansprakelijkheidsrecht Kirsten Maes.

Er zal volgens Maes vaak worden gezegd dat er sprake is van eigen schuld, zeker als duidelijk bleek dat het verboden terrein was. Toch betekent dat niet dat de eigenaar van de grond automatisch vrijuit gaat. "Als het voorzienbaar was dat jongeren daar toch naar binnen zouden gaan, kan de eigenaar toch verantwoordelijk worden gehouden om die gevaren zo veel als mogelijk weg te nemen", aldus Maes. 

Conclusie? Het hangt dus af van verschillende omstandigheden.