Fitte senior kan sleutel zijn tegen stress bij drukke jongere generaties
De Vries deelde haar analyse in het NPO Radio 1-programma Villa VdB van Omroep Max. De groep vitale ouderen groeit, stelt zij. "Veel ouderen zijn fitter en vrijer dan ooit. Terwijl de generatie van 25 tot 45 à 50 vaak bij mij in de praktijk komt met heel veel stress, slaapproblemen en gezondheidsproblemen. Ook met mentale problemen."
Ze noemt in het programma het voorbeeld van een vrouw, een jonge veertiger met kinderen, die bij haar kwam met slaapproblemen en andere gezondheidsklachten. Vaak speelt het drukke leven een rol: de zorg voor kinderen, de zorg voor ouders, een drukke baan, een hypotheek, een druk sociaal leven.
Soms speelt ook de krapte op de woningmarkt nog een rol. De jongere generatie, zegt de huisarts, staat tegenwoordig 'onder veel grotere druk' dan vroegere generaties.
Naar elkaar omzien
De Vries roept de groeiende groep 'fitte ouderen' op vaker bij te springen in de maatschappij - uiteraard wanneer ze daartoe in staat zijn. "We hebben die groep heel hard nodig. Het zou ook leuk kunnen zijn om wat betrokkener te zijn bij de jongere generatie. Als je vitaal bent en je hebt de ruimte, kun je van grote betekenis zijn."
Crétien van Campen, onderzoeker op het gebied van levensloop en gezondheid en geluk bij Sociaal en Cultureel Planbureau, en medeauteur van het rapport Investeren in vitale ouderen, zegt desgevraagd de oproep te steunen. "Ik denk dat we meer naar elkaar om moeten zien met informele diensten, anders redden we het niet als maatschappij."
Wat komt er de komende 30 jaar op ons af? Vooral vergrijzing, onderzocht het RIVM
Uit onderzoek blijkt dat mensen in deze levensfase, met een vol leven waarin je werkt en de zorg voor anderen hebt, 'een lager welbevinden' ervaren in hun leven, zegt Van Campen. "Jongeren en ouderen zijn gemiddeld gelukkiger dan mensen in die middelste levensfase. Dat komt vooral door alle verplichtingen waar het leven in die fase vol mee zit. Tijdsdruk is bepalend. Zij moeten veel ballen tegelijk in de lucht houden en voelen daardoor de tijdsdruk. Dat zorgt voor stress."
David van Bodegom, hoogleraar vitaliteit bij Leyden Academy (van het LUMC in Leiden), ziet ook dat die groep vaker fysiek en mentaal in de knel komt. "Ze hebben de zorg over kinderen, én vaak de zorg over ouderen. Tegelijk moeten ze werken, én hebben ze de zorg van een hypotheek die afbetaald moet worden. Dat hele pakket levert stress op."
Veerkracht door hulp
Cruciaal om die stress te verlichten, is veerkracht, volgens SCP-onderzoeker Van Campen. En die veerkracht blijft vitaal als mensen op belangrijke momenten kunnen rekenen op de hulp van hun netwerk, legt hij uit. "Als je moet werken maar de kinderopvang of de school blijft dicht, een ritje naar het ziekenhuis... als anderen je op zulke momenten te hulp schieten, dan blijft je veerkracht sterk. Dat sleept mensen er echt doorheen. Daaraan zie je hoe belangrijk het is als we elkaar met kleine dingen kunnen helpen."
De rol van familie en buren is daarbij onmisbaar, stelt Van Campen. Juist ouderen die net met pensioen zijn, kunnen hierin veel betekenen. "Deze mensen zijn nog fit en vitaal, plus ze zijn de druk kwijt van alle verplichtingen."
Bij 7000 stappen per dag al flink minder kans op dementie, kanker en depressie
Ook hoogleraar Van Bodegom ziet een steunende rol weggelegd voor 60-plussers die gezond blijven. 75 is voor steeds meer mensen het nieuwe 65, zegt hij. "Vroeger was je met 65 bejaard. Veel mensen bezweken op die leeftijd aan een hartinfarct, of kampten met andere problemen. Nu blijven we langer gezond en fit, en is dit de fase waarin je gaat genieten. Je huis is afbetaald, je hoeft niet meer te werken. Mensen hebben er tien goede jaren bij gekregen."
Eenzaamheid buiten de deur
Huisarts De Vries zegt in het radioprogramma dat ouderen zelf er ook van kunnen profiteren, bijvoorbeeld omdat contact met jongere generaties je langer fit houdt. Ook houd je er eenzaamheid er langer mee buiten de deur.
SCP-onderzoeker Van Campen beaamt dat: "We zien dat mensen die andere mensen helpen, daar heel veel voldoening uit halen. Het stemt dankbaar dat je iets voor een ander kunt betekenen. Dat kan overigens net zo goed voor andere ouderen zijn, als die je hulp kunnen gebruiken. Het moet natuurlijk geen verplichting zijn."
Afgelopen zomer bleek dat relatief veel verdrinkingsdoden ouderen zijn. Zwemlessen zijn daarom belangrijk. Daarover maakten we toen deze video:
'Elke generatie haar eigen probleem'
De jongste generaties leven met hun eigen problemen en onzekerheden, zegt hoogleraar Van Bodegom. De druk van sociale media bijvoorbeeld, en het gebrek aan betaalbare woningen. "Kijk je naar gezondheid: jongeren worden massaal verslaafd gemaakt aan vapes, waar ze misschien de rest van hun leven niet meer van afkomen. Ik maak me daar wel zorgen over."
Over de fysieke en mentale gezondheid van Nederland als geheel is Van Bodegom ook niet al te positief. "Miljoenen mensen hebben een mate van burn-outklachten. Een miljoen Nederlanders gebruiken antidepressiva. Geen goeie cijfers. Plus: de helft van het land is te dik. Er is qua gezondheid nog een wereld te winnen dus."
