Witte Huis verspreidt AI-foto van vrouw na ICE-arrestatie: 'Meer tranen, meer wanhoop'

Nekima Levy Armstrong werd gisteren gearresteerd tijdens anti-ICE-protesten in de Amerikaanse staat Minnesota. Het is daar al een tijdje onrustig nadat ICE-agenten twee weken geleden de 37-jarige Renee Good doodschoten.

Minister van justitie Pam Bondi deelde aanvankelijk de echte arrestatiefoto van Armstrong op X. Een half uur later deelde het officiële account van het Witte Huis deze gemanipuleerde versie op X. Daarin wordt Armstrong een 'extreemlinkse onruststoker' genoemd.

Gebruik de slider om het verschil tussen beide foto's te zien:

Het Witte Huis leek de bewerking van de foto niet te ontkennen. Zo schreef de communicatiedirecteur van het Witte Huis op X: "NOGMAALS, aan de mensen die de behoefte voelen om daders van gruwelijke misdaden in ons land reflexmatig te verdedigen, deel ik deze boodschap met jullie: de wet zal blijven worden gehandhaafd. De memes zullen blijven verschijnen. Bedankt voor jullie aandacht voor deze zaak."

Armstrong, een burgerrechtenadvocaat, leidde een protest in de kerk van pastoor David Easterwood, de lokale topman van de omstreden immigratiepolitie ICE. Samen met andere betogers riep zij 'ICE eruit' en 'rechtvaardigheid voor Renee Good', de vrouw die door ICE werd doodgeschoten.

Armstrong wordt beschuldigd van het intimideren en het belemmeren van mensen in het uitoefenen van hun grondwettelijke rechten - in dit geval de religieuze vrijheid. Maar Armstrong verdedigt het protest: "Je kunt geen kerk leiden terwijl je aan het hoofd staat van een organisatie waarvan de acties levens hebben gekost en angst hebben gezaaid in onze gemeenschappen."

Het manipuleren van de foto heeft een bewust doel, stelt Scott Eldridge, universitair hoofddocent media en journalistiek bij de Rijksuniversiteit Groningen. "Subtiele aanpassingen - meer tranen, meer wanhoop - maken iemand minder sympathiek en passen in het 'onruststoker'-frame."

Volgens hem is het kenmerkend voor een tweesporenstrategie: "Eerst het vertrouwen in gevestigde instellingen zoals de media uithollen, en vervolgens die twijfel uitbuiten met: 'wie zegt wat echt is?'"

Het is lang niet de eerste AI-foto die door het Witte Huis wordt verspreid. Het officiële account op X heeft zeker veertien AI-beelden gedeeld sinds de start van Trumps tweede termijn.

'Niet meer van echt te onderscheiden'

Het wordt steeds makkelijker om levensechte beelden te genereren met kunstmatige intelligentie, vertelt Claes de Vreese, hoogleraar AI en politieke communicatie bij de Universiteit van Amsterdam. "De drempel is lager, de snelheid hoger en de kwaliteit beter - in combinatie met mensen met veel macht is dat een explosieve cocktail."

Met de nieuwste AI-technologie zijn 'AI-beelden niet meer van echt te onderscheiden', zegt De Vreese. Bij eerdere AI-beelden kon je nog het verschil zien 'met een zesde vinger of een derde been', legt hij uit. "Nu is dat nagenoeg onmogelijk."

Uit een nieuwe studie blijkt dat mensen uit een reeks foto's AI-beelden niet beter kunnen herkennen dan als ze die willekeurig zouden uitkiezen. Dat wil zeggen: een muntje opgooien werkt net zo goed als onze eigen ogen om AI van echt te onderscheiden.

Daarom moeten we het steeds meer met technologie gaan doen, vertelt De Vreese. "Denk aan watermerken en authenticiteitssignaturen: dat is geen waarheidsstempel, maar een authenticiteitsstempel - 'dit is een echte foto van een echte locatie'."

Vertrouwen verloren

In dit geval is de nepfoto snel 'gefactchecked'. Toch is dat geen garantie dat de impact van het beeld ontkracht is, vertelt Eldridge. Factchecken kan soms averechts werken. "Het kan het risico hebben dat je de leugen herhaalt", zegt Eldridge. "Maar hier ging de manipulatie zelf viraal vóórdat het onjuiste narratief kon blijven hangen."

De Vreese: "Maar in de VS zijn mensen standvastig in hun politieke meningen; dit voorbeeld verandert de lijn van de achterban van Trump niet, maar kan wel het midden beïnvloeden."