'Onderschat de hackers van 't Kremlin niet'

In de wekelijkse cybersecurity talkshow Cybersessies gaan diverse deskundigen in gesprek over belangrijke thema’s binnen de wereld van digitale veiligheid. Tijdens deze eerste aflevering van seizoen drie staat het onderwerp 'geopolitieke spanningen op cyberniveau' centraal. De gasten van deze week zijn: Queeny Rajkowski (Kamerlid VVD), Bert Hubert (geeky entrepreneur) en Dave Maasland (CEO ESET Nederland).

Aflevering gemist? Kijk het hier terug

Een derde seizoen van Cybersessies blijkt hard nodig, want de cyberaanvallen vliegen ons om de oren. Volgens Maasland leven we dan ook in een bijzondere tijd: "Vorige week luisterde ik naar een podcast van de CIA-directeur die met de uitspraak kwam: 'Wij zien Rusland als een tornado en China als klimaatverandering.' Wat we de afgelopen tijd zien, is dat het aantal aanvallen van statelijke actoren - ook in Nederland - toeneemt. Als er een tijd is om met een nieuw seizoen te komen en het over cyberveiligheid te hebben, dan is het nu."

Hubert sluit zich daar bij aan. Als ondernemer en voormalig lid van de toezichthouder op de inlichtingendiensten weet hij als geen ander wat er zich in de digitale wereld afspeelt. "Langzamerhand zijn we onze maatschappij naar het internet aan het verhuizen. Tegelijkertijd zien we dat cybersecurity er achteraan hobbelt. Het is vaak om te huilen. Daar moet verandering in komen."

Russische topspion uit Poetins' hackersteam 'ontsnapt'

Eind vorige week werd bekend dat de Nederlandse overheid jaren geleden mogelijk een grote blunder heeft begaan. De topman van de beruchte hackersgroep Sandworm - de meest gevaarlijke hackers van het Kremlin - blijkt door onze vingers te zijn geglipt. Techverslaggever Harm Teunis legt uit wat er is gebeurd, waarom de overheid dit kopstuk uit de hackersscene heeft laten lopen en wat de mogelijke gevolgen zijn.

Rajkowski begrijpt niet dat dit heeft kunnen gebeuren. "Dit is onbegrijpelijk! Deze man zit in het hackerseliteteam van Poetin, dat alles wat los en vastzit in Europa aanvalt." Het VVD-kamerlid wil dat deze criminelen op de Europese sanctielijst komen te staan. "Zodra dit Russische tuig ook maar één voet op Europese bodem zet, dan kunnen ze met zo'n lijst achter de hand gelijk worden opgepakt. Van rekeningen bevriezen tot hun luxe auto's afpakken, alles om hun leven maar zo moeilijk mogelijk te maken, moeten we doen." Hubert vult aan:  "Achteraf gezien is het jammer dat deze man is vertrokken, maar op hetzelfde moment weet ik niet of het met onze wetten en regels van destijds mogelijk was geweest om hem onder het mom van 'vervelende Rus' op te pakken."

Rusland aast op strategische informatie

In een onlangs gepubliceerd rapport van Microsoft staat dat het hackersteam van het Kremlin netwerken van Westerse logistieke- en transportbedrijven heeft gekraakt om strategisch voordeel in de oorlog met Oekraïne te zoeken. Maasland stelt dat we moeten waken om de Russen te onderschatten. "In april 2022 hebben ze een gat in een stuk software van Outlook, één van de meest gebruikte software ter wereld, gevonden. Ze hadden dus een kwetsbaarheid op de plank liggen die zeer geavanceerd was. De vraag is hoeveel van dit soort kwetsbaarheden ze nog achter de hand hebben. Dit brengt serieuze risico's voor de vitale infrastructuur met zich mee, ook in Nederland en onze bondgenoten. Een extra wake-up call."

Explainer: ASML, jacht op de kroonjuweel

Wekelijks maakt techredacteur Harm Teunis je in begrijpelijke taal wegwijs in de wereld van cybersecurity. Hij trapt het seizoen af met ASML, maker van 's werelds meest geavanceerde chipmachines. Met meer dan 90% van de wereldwijde markt in handen hebben ze met veel (cyber)risico's te maken. Teunis zoomt in op hoe ASML niet alleen zichzelf, maar ook haar belangrijkste toeleveranciers beschermt.

Over de vloer bij de NAVO

Terugkerend item in Cybersessies is hoe bedrijven met een hack zijn omgegaan en/of hoe ze zich ertegen wapenen. Deze week gaat verslaggever Suzanne Blonk langs bij NAVO-topman David van Weel om het te hebben over de digitale dreiging en gevolgen. We kennen de NAVO van tanks en militairen, maar de organisatie verdedigt haar bondgenoten ook in de cyberwereld. Van Weel schetst een duidelijk beeld hoe zij te werk gaan.