Welke straffen hangen criminele hackers boven het hoofd?

In Cybersessies gaan diverse deskundigen in gesprek over belangrijke thema’s binnen de wereld van digitale veiligheid. Een niet te missen onderwerp is het beveiligen van klantgegevens, in het bijzonder voor ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Presentator Remy Gieling spreekt erover met drie experts uit de wereld van online veiligheid; Christian Visser (strafrechtadvocaat Meyer Canatan), Joost Boele (CISO Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis) en Wim Hafkamp (CEO Z-Cert, expertisecentrum voor cybersecurity in de zorg).

Kijk hier de uitzending terug

Laatste cybernieuws

Ben je klant bij NS, VodafoneZiggo of Heineken óf heb je een concert van de Vrienden van Amstel Live bezocht? Grote kans dat criminele hackers jouw gegevens in handen hebben. Gegevens van ruim twee miljoen Nederlanders liggen op straat. Op de vraag of dit één van de grootste datalekken in de Nederlandse geschiedenis is, antwoordt Hafkamp: "Voor Nederland zeker, met name omdat zoveel grote Nederlandse bedrijven van het gehackte datasysteem gebruikmaken. Bij Amerikaanse creditcardmaatschappijen zijn er ook grote datalekken waargenomen, maar voor Nederlandse begrippen is het echt heel groot."

Boele vult hem aan: "Als het allemaal werkt dan is het als samenleving heel efficiënt, maar als het een keer niet werkt, dan ga je gigantisch nat en heeft iedereen er last van. We moeten nog maar zien wat we hiervan gaan merken…" Visser benadrukt dat dit maar aangeeft hoe voorzichtig je moet zijn met het prijsgeven van je persoonlijke gegevens aan bedrijven.

Straffen voor hackers

Hacken is niet altijd zonder consequenties. Welke straffen komt Visser in de praktijk tegen? "Bij grootschalige aanvallen kan het tot wel drie à vier jaar cel oplopen. Er wordt echt wel serieus tegen opgetreden. En daarbij is het zo dat criminele hackers verplicht zijn om de geleden schade te vergoeden, dus de gevolgen kunnen behoorlijk stevig zijn." Hij vertelt of cybercriminelen zich eigenlijk wel bewust zijn van de gevolgen van hun digitale daden en waar hij vaak in de rechtbank voor strijdt.

Hafkamp stelt dat er vaak naar de financiële schade van een hack wordt gekeken, maar stel dat de patiëntveiligheid in het geding is en er gezondheidsschade door een hack optreedt, wat doet dat dan met de strafbaarheid? "Het is niet alleen het hacken waarvoor je op de bon kunt gaan. Hier komen de andere schadelijke effecten nog bovenop", vult Boele aan.

Explainer: Is hacken strafbaar?

Wekelijks maakt techredacteur Harm Teunis je in begrijpelijke taal wegwijs in de wereld van cybersecurity. In deze uitzending bespreekt hij de groei van online criminaliteit. Tussen 2019 en 2022 verdrievoudigde het aantal meldingen van cybercrime in Nederland. Welke straf hangt zo'n criminele hacker boven het hoofd als hij wordt opgepakt? "Daar is geen makkelijk antwoord op te geven, want net als bij 'normale' criminaliteit ligt het er maar net aan wat je hebt misdaan. Maar hacken an sich is al strafbaar." Teunis zoomt in op de soorten straffen en neemt ter illustratie het voorbeeld van een ziekenhuis, waarvan de systemen zijn gehackt.

Cyberveiligheid in de praktijk

Terugkerend item in Cybersessies is hoe bedrijven met een hack zijn omgegaan en/of hoe ze zich ertegen wapenen. Deze week gaat verslaggever Suzanne Blonk langs bij softwarebedrijf Exact. Hoe houden zij de gegevens van ruim 500.000 klanten veilig? Ze hebben een grote verantwoordelijkheid over miljoenen gegevens. CISO Jack Krul is eindverantwoordelijk voor de informatie- en databeveiliging van Exact. "Per jaar doen we ruim dertig tests op onze producten, waarvoor we professionele hackers inhuren. Zij gaan op zoek naar kwetsbaarheden. Dit doen we constant en elk jaar opnieuw."

Bij het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis hebben ze de verantwoordelijkheid over veel gevoelige patiënteninformatie. Boele: "Met een team van specialisten nemen we het veilig houden van de gevoelige data heel serieus." Hij legt uit hoe ze zorgen dat ze met hun cyberveiligheid bij de tijd blijven.

Hafkamp gaat in op zijn bevindingen van het Cybersecurity Dreigingsbeeld Zorg 2022. Wat hem is opgevallen? "Ransomware één van de allergrootste risico's is, oftewel het versleutelen van gegevens en datadiefstal. Ook al heb je goede back-upsystemen, grote kans dat je voor de keuze komt te staan om wel of niet te betalen. Belangrijk om daar als organisatie, niet alleen in de zorg, bij stil te staan."