Volle accu duurder dan volle tank: politici vermoeden snellaadkartel

De tijd dat je bij de snellaadstations van Ionity voor een vast bedrag van 8 euro je elektrische auto vol kon laden is binnenkort voorbij. Vanaf 31 januari betaal je bij de snellaadpalen van het Duitse bedrijf 79 eurocent per kilowattuur (kWu). Voor een gemiddelde elektrische auto komt dat neer op een bedrag tussen de 30 en 40 euro.

Een volle laadbeurt bij Ionity blijft weliswaar minder kosten dan een volle tank, maar de actieradius van een auto met een verbrandingsmotor ligt tot wel vier keer hoger. En dus kost elektrisch rijden onder de streep per kilometer meer. 

Tweede Kamerleden van coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie reageren verbolgen. Volgens hen is de verhoging een stap terug in de tijd. Ze hebben de ministers van Financiën, Economische Zaken en Waterstaat en Infrastructuur inmiddels schriftelijke vragen gesteld.

"Gaat het zo zijn dat de overheid op allerlei manieren elektrisch rijden stimuleert en subsidieert (via de belasting van personenauto's en motorrijwielen (bpm), motorrijtuigenbelasting (mrb) en bijtelling) en dat private partijen excessieve winsten gaan maken", vragen ze zich af.

Kartelvorming?

De Kamerleden willen van de bewindvoerders weten of er sprake is van een kartel onder de aanbieders van snellaadstations nu ze hun prijzen 'de afgelopen maanden en jaren zeer fors verhoogd' hebben. Ook willen ze dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een onderzoek instelt en zijn ze benieuwd of het kabinet bereid is om een maximumlaadtarief in te voeren.

De drie grootste aanbieders van laadpalen in Nederland – Fastned, Allego en Ionity – reageren verbaasd op de beschuldigingen van kartelvorming. "Een absurde suggestie", zegt Ionity-woordvoerder Paul Entwistle.

"Geen sprake van", reageert Miriam ter Braak van Allego. "Dat mag niet, dus dat doen we niet." Het voormalige dochterbedrijf van netbeheerder Alliander zegt zijn tarieven drie jaar geleden voor het laatst te hebben aangepast.

Fastned laat zich in vergelijkbare bewoordingen uit. De marktleider in Nederland voegt eraan toe dat het zijn prijzen een paar jaar geleden juist heeft verlaagd, van 79 cent naar 59 cent per kWh.

'Welkomstfase voorbij'

Snellader Ionity, een joint venture tussen de Duitse automakers Volkswagen, BMW, Daimler (Mercedes-Benz) en het Amerikaanse Ford, maakte de prijsverhoging gisteren bekend. Volgens ceo Michael Hajesch gold de 8 euro in de 'welkomstfase' van het in 2017 opgerichte bedrijf. En die is nu voorbij.

Om de verkoop van hun eigen elektrische auto's een zetje in de rug te geven, geeft Ionity eigenaren van Mercedes, BMW, Volkswagen, Audi en Porsche een flinke korting. Zij hoeven slechts 33 cent per kWh te betalen, al dan niet in combinatie met een maandabonnement van 18 euro.

Het stunten met prijzen is heel gewoon in de wereld van startups. Door onder de kostprijs te gaan zitten, hopen bedrijven binnen korte tijd veel gebruikers aan te trekken. Na verloop verhogen ze de prijzen om hun investering terug te kunnen verdienen en uit de rode cijfers te komen.

Ionity is met ruim 200 universele snellaadpalen marktleider in Europa. Alleen Tesla telt meer stations, maar die kunnen alleen gebruikt worden door eigenaren van Tesla. Met slechts achttien laadpunten op zes locaties is Ionity in Nederland een kleine speler. 

90 procent laadt thuis

Fastned telt ruim honderd snellaadlocaties en is daarmee in Nederland veruit de grootste speler. Het bedrijf biedt snelladen aan voor 59 cent per kWh. Voor een maandelijks bedrag van 12 euro kan tegen 35 cent per kWh worden gestekkerd. Bij Allego, met 62 snellaadlocaties de nummer twee, kost een laadbeurt 69 cent per kWh.

Overigens hebben de aanbieders van snellaadstations maar een klein marktaandeel. Meer dan 90 procent van de Nederlanders laadt hun elektrische auto thuis, op het werk of op straat, zegt Robert van den Hoed, lector energie en innovatie aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA). "Alleen als het echt niet anders kan, maken ze gebruik van een snellaadstation."

Samen met zijn collega's van de HvA doet hij onderzoek naar hoe mensen laden. Autorijders met een eigen laadpaal op de oprit betalen 21 cent per kWh. Dat komt in het geval een een e-Golf neer op zo'n 10 euro voor een volle accu, oftewel 4 cent per kilometer. Degenen met genoeg zonnepanelen op hun dak laden in sommige gevallen zelfs gratis.

'Krampachtige reactie'

Het gebruik van publieke laadpalen (op straat) of semipublieke laadpalen (op de zaak of in parkeergarages) op straat kost 28 cent per kWh. Alleen elektrische taxi's maken massaal gebruik van de dure snellaadstations, aldus Van den Hoed.

De onderzoeker noemt de reactie van de Kamerleden 'krampachtig'. Volgens hem is een service waarbij je de accu's van je auto binnen tien minuten vol hebt geladen die hogere vergoeding meer dan waard. "Die 8 euro was niet realistisch. 79 cent per kWh is een reëel prijs voor een snelle dienst."

Hij denkt dan ook dat de korting die de moederbedrijven van Ionity geven op de lange termijn ook niet is vol te houden. Van den Hoed: "Daar komen ze nog wel achter."