We mogen straks op vakantie, maar hoe veilig is vliegen?

Ilse en Anneke vroegen zich af of er al meer bekend is over het besmettingsgevaar tijdens een vlucht. Want als we straks op vakantie kunnen, nemen we dan het vliegtuig of de auto?

Ventilatie goed geregeld

Vooropgesteld: thuisblijven is veiliger dan op pad gaan. Maar je kunt nu eenmaal niet altijd binnen de muren van je eigen huis blijven. Om erachter te komen hoe het zit met de luchtcirculatie in een vliegtuig, belden we met Peter Wijninga, vliegtuigdeskundige van The Hague Centre for Strategic Studies. 

Wijninga stelt dat het tijdens de vlucht flink mee zal vallen met het besmettingsgevaar. "Passagiersvliegtuigen zijn goed geventileerd. De lucht wordt via een drukcabine rondgepompt. Iedere drie minuten is er daardoor verse lucht beschikbaar."

Mondkapjes

Mondkapjes zijn bij veel luchtvaartmaatschappijen verplicht. Een goede zaak, vindt Wijbenga, want de anderhalve meter zal in het vliegtuig niet gehaald worden en dus kom je langere tijd met iemand in contact. "Al zou het mooier zijn als niet alle stoelen bezet zouden zijn."

In 2003 werden was er dezelfde onzekerheid als nu, als het gaat om luchtverversing in vliegtuigen. Toen had men te maken met de uitbraak van SARS. Misschien niet zo ingrijpend als de huidige pandemie, maar het ging om eenzelfde soort virus.

Onderzoek tijdens SARS

Onderzoek uit die tijd wees ook uit dat de luchtverversing goed op orde was. Dat kwam door de zogenoemde HEPA-filters. Ieder vliegtuig dat na 1985 is gebouwd, is daarmee uitgerust. "HEPA-filters zijn uiterst geschikt om stof en door de lucht verspreide contaminanten (bijvoorbeeld druppeltjes, bacteriën en grote microben) te verwijderen", schreef eurocommissaris voor gezondheid David Byrne destijds.

Byrne: "Afhankelijk van het type vliegtuig wordt de lucht in de cabine om de twee minuten volledig ververst. Uit metingen van Europese vliegtuigproducenten blijkt dat gerecirculeerde lucht op de grond zuiverder is dan buitenlucht."

Minder catering

Het OMT en het RIVM hebben geen advies gegeven over maatregelen in het vliegtuig. Op de site van de overheid staat er wel iets over geschreven. Reizigers hoeven zich volgens dat bericht geen zorgen te maken in een vliegtuig. Al is 100 procent veiligheid niet gegarandeerd. De risico’s op verspreiding van het virus in de cabine zijn beperkt, zeggen ze. De filters zorgen voor schone lucht. "Ook hier moeten de richtlijnen van het RIVM worden opgevolgd (handen wassen, hoesten en niezen in de elleboog). De catering is teruggeschroefd zodat het contact tussen cabinepersoneel en de passagiers zo minimaal mogelijk is."

En besmetting via oppervlakten? Als iemand niest of hoest, kan het virus op plekken belanden waar jij vervolgens aan zit. Dat risico bestaat natuurlijk, maar vliegtuigmaatschappijen zeggen daarover dat de stoelen een barrière vormen voor de transmissie naar voren of naar achteren. Dat komt omdat passagiers met hun gezicht in dezelfde richting zitten.

Tot zover de vlucht, maar er zijn andere momenten tijdens de reis die ook tot besmettingsgevaar kunnen leiden. Denk aan het in- en uitstappen, waar mensen ook langere tijd in elkaars buurt zijn. "Daar kunnen opstoppingen ontstaan", zegt Wijninga.

Voor- en achterin instappen

Hij stelt voor om op verschillende plekken te kunnen in- en uitstappen. Zoals dat vaker gebeurt op kleinere vliegvelden. "Zo vermijd je drukte in de slurf. Dan heb je natuurlijk wel meer slurven nodig, maar dat moeten we kunnen regelen. In ieder geval bij de West-Europese vliegvelden."