'Ze hoeft nu gelukkig niet meer te lijden, maar deze eenzame dood had ze niet verdiend'

Haar dochter Els:

"Mijn moeder was haar hele leven een mooie, charmante en vrolijke vrouw. Ze zorgde altijd dat ze er goed uitzag, met mooi gekapt haar en verzorgde kleding met bijpassende schoenen. Mijn moeder was echt een hippe moeder, want in de tijd dat de moeders van vriendinnen bloemetjesjurken droegen, droeg mijn moeder een jeans met wijde pijpen en teenslippers.

Helaas kreeg ze dementie, ze verbleef de laatste drie jaar van haar leven daarom op een psychogeriatrische afdeling van een verpleeghuis. Ze kon op een gegeven moment niet goed meer praten. Soms zei ze wat losse woorden of ineens een korte zin, maar dat was het dan. Ze kon nog wel liedjes herkennen en meezingen of neuriën. Dat ze niet kon praten frustreerde haar enorm want ze had altijd veel verhalen te vertellen. Ook wist ze op een gegeven moment bijvoorbeeld haar bestek niet meer te gebruiken.

Ondanks alles bleef ze altijd een vrouw met een lief en zacht karakter. Maar wel iemand die altijd in gevecht was met zichzelf. Want dat ze dementerend was, heeft ze eigenlijk nooit kunnen accepteren. Ze herkende ons tot op het laatst toe, alleen 'herkende' ze zichzelf niet meer."

"Ik ging vaak langs bij mijn moeder, ze was altijd blij om me te zien. Dan gingen we een rondje wandelen, of lekker wat drinken in het restaurant. Op 23 februari heb ik haar voor het laatst fysiek gezien, geknuffeld en gedag gezoend. Ik kreeg daarna zelf bronchitis, hierdoor kon ik niet bij haar langsgaan. Toen ik beter was brak Covid-19 uit en gingen de verpleeghuizen op slot.

Twee weken later lag er een brief van het verpleeghuis op de mat: er waren bewoners besmet met het coronavirus. Gelukkig niet op de afdeling van mijn moeder, maar de schrik slaat je dan wel om het hart.

Bijna drie weken later werd ik gebeld door het verpleeghuis. Mijn moeder had verhoging en er was inmiddels één positief geteste persoon op de afdeling. De volgende dag werd ook mijn moeder getest en ze bleek ook besmet te zijn."

"Ze bleef stabiel, er was zelfs sprake van een lichte verbetering, en ik had in de tussentijd een manier gevonden om bij haar raam te komen. Dat raamcontact was fijn, maar ook confronterend. Ze begreep niet dat ik niet binnen mocht komen, dat was echt heel erg verdrietig.

Na twee weken had mijn moeder geen koorts meer en hoefde ze niet meer te hoesten. Enkel haar zuurstofgehalte bleef steeds te laag. Ze leek corona te hebben verslagen, maar in die strijd had ze zó veel in moeten leveren, dat ze geen reserves meer had om dat laatste stuk nog te geven om te herstellen.

Op 27 april heb ik haar nog even gezien via het raam. In haar vermoeide ogen zag ik toen de wanhoop en dat ze ging opgeven. Mijn hart brak. We hebben de volgende dag nog even kunnen videobellen en samen nog een liedje gezongen, maar ze weigerde om te eten of te drinken.

Ik moest afscheid van haar gaan nemen in beschermende kleding. We hebben nog tegen elkaar kunnen zeggen dat we heel veel van elkaar hielden, dat was heel fijn en zó waardevol. Op 1 mei is mijn moeder om 23.30 uur in alle eenzaamheid overleden."

"Mijn lieve moeder hoeft nu niet meer te lijden. Ook hoeft ze niet meer terug naar haar hel van de psychogeriatrie. Ze had alleen niet zo'n eenzame dood verdiend. En ook de eenzaamheid voorafgaand aan haar dood had ze niet verdiend.

Ze is besmet geraakt omdat het personeel geen fatsoenlijke bescherming had en dat is erg zuur. Ik neem ze dat absoluut niet kwalijk. Ze waren immers zelf ook aan de goden overgeleverd. 

Zij had ons hard nodig in haar laatste weken en dagen, maar we mochten er niet bij zijn. Ze was omringd met vreemden die van kruin tot teen waren ingepakt. De beschermende kleding was er toen wel, alleen voor mijn moeder kwam dat te laat. Er was geen huidcontact mogelijk in haar laatste fase en er waren geen knuffels en kusjes. 

Hoe moet je zoiets verwerken als achterblijvers?"