'Nu lees ik zijn gedichten als ik hem nodig heb, zodat hij weer even bij me is'

Zijn zoon Thomas:

"En ze nemen nog een biertje, en nog eentje dan.

Ze zeggen tegen elkaar,

Goh ‘t is alweer lang geleden dat hij gestorven is.

En dan gaan ze weer over tot de orde van de dag.

Een vuile kutzooi, dat is het.

Dit gedicht van mijn vader was heel populair. Zelf vind ik het ook een mooi gedicht, maar omdat het al wat ouder is, was het niet meer zo actueel. Want waar mijn vader vroeger misschien bang en negatief was over de dood, was dat nu anders. We hadden het daar vaak over, tijdens wandelingen door Amsterdam. Over het feit dat mijn opa, zijn vader, bijvoorbeeld jong gestorven was. En dat die vloek sowieso bij ons in de familie zat.

Hij vertelde me dat hij er nu wel vrede mee had, met een eventuele dood."

"Zo'n twintig jaar geleden begon mijn vader met dichten. Nou ja, met de optredens. Hij dichtte al veel langer, maar hij was tot die tijd veel te onzeker om het voor te dragen. In het begin vond hij dat nog steeds moeilijk, dan stond hij na een paar biertjes nog steeds te trillen. Langzaam maar zeker kreeg hij steeds meer zelfvertrouwen.

Ik vond zijn gedichten heel mooi, vooral omdat ze toegankelijk waren. Het was zo opgeschreven, dat ik denk dat veel mensen die niets met dichters hebben, zich toch konden herkennen in de woorden van mijn vader."

"Het gaat voor zover goed

Ik kijk uit het raam en zie de stille straat

Het nieuws is somber

Weer meer mensen ziek dood intensief care

Ik kreeg weer een paar keer te horen

Dat ik zulke droevige gedichten schrijf

Ik zou eens wat vrolijker moeten zijn

Waarom vraag ik me af,

De wereld is niet vrolijk

En daarbij niemand hoeft me te lezen.

Dit is een deel van het gedicht dat hij op 25 maart schreef. Mijn vader publiceerde bijna elke dag wel een gedicht tijdens de coronaperiode.

We hielden ons die tijd allemaal aan de maatregelen, bleven bijvoorbeeld veel binnen: ik met mijn vriendin, mijn vader met mijn stiefmoeder. Ondanks het feit dat mijn vader veel optredens moest annuleren, en normaal altijd in de weer was, vond hij het niet erg om thuis te zitten. Hij kon zich hierdoor namelijk goed focussen op het schilderen, iets wat hij ook graag deed. Hij ergerde zich wel aan iedereen die zich niet hield aan die maatregelen, en maakte zich dan vooral zorgen om anderen."

"Maar na dat gedicht vertelde hij me dat hij ziek was. Het zou vast aan zijn diabetes liggen, zei hij, nieuwe medicijnen zouden wel helpen. Ja, hij was er laconiek over: 'Het komt wel goed', zei hij. En als we belden met elkaar, verzamelde hij eerst de kracht om goed te klinken aan de lijn, zodat ik niet ongerust zou raken. 

Geen corona of iets dergelijks, schreef hij nog op Facebook.

Op 28 maart werd ik gebeld door mijn stiefmoeder. Zij had m'n vader aangedrongen om naar het ziekenhuis te gaan. Daar werd hij opgenomen: toch corona. 'Wat een gedoe', zei hij aan de telefoon tegen me. Ondanks dat voelde hij zich oké. 

Drie dagen later moest hij toch in slaap worden gebracht, hij kwam aan de beademing op de ic te liggen. De volgende dag was ik jarig. Wat een dag om dan je verjaardag te vieren. Dat was echt heel zwaar. Vier weken lang zaten we in onzekerheid, tot hij weer wakker werd.

Iedereen haalde opgelucht adem: het ergste leek achter de rug."

"Maar corona had hem zo zwak gemaakt. Hij wilde niet eten, was in de war, en wilde vooral naar huis. Opeens ging ook het zuurstofgehalte in zijn bloed weer heel erg omlaag. Op 7 mei hebben artsen hem geprobeerd opnieuw te intuberen, maar daar is iets fout gegaan. Mijn vader belandde in een septische shock, waarbij ook bacteriën in zijn longen terechtkwamen.

Artsen moesten hem reanimeren, hij kreeg zijn hartslag terug, maar de dokters vertelden dat hij daarbij veel hersenschade had opgelopen. We moesten onverwachts afscheid gaan nemen van mijn vader. Volledig ingepakt zijn we naar de intensive care gegaan en hebben we tegen hem gesproken. 

Op 11 mei is mijn vader uiteindelijk overleden, al was hij er eigenlijk op 7 mei al niet meer."

"Iedereen die mijn vader heeft gekend, is kapot van verdriet. Stil om zijn plotselinge overlijden. We zijn overladen met kaartjes en beseffen dat hij een hele bijzondere man was, en godsamme wat hielden er veel mensen van hem.

Voor mij was het vooral een hele goede vriend. We waren ontzettend close, spraken elkaar iedere dag. Soms zo vaak, dat ik het zelfs irritant vond als hij weer appte. Goh, wat mis ik dat nu.

De band tussen mij en mijn vader werd onder meer zo sterk omdat we samen in café Eijlders hebben gewerkt. Hij was er 25 jaar lang barman, ik was vijf jaar lang zijn collega. In die tijd hebben we vaak naast elkaar lazarus aan de bar gehangen, we waren elke week wel een keer dronken na het werk. 'Nog eentje dan', zeiden we steevast. Dan gingen er altijd nog wel tien bij. We praatten eindeloos over het leven, over de dingen die we meemaakten. Heel vaak kwam er dan een punt op de avond dat we zo dronken waren dat we ruzie kregen. Daarna werden we zo dronken dat we vergevingsgezind werden. Dan was het weer helemaal goed, wat hebben we veel gelachen samen."

"Ik besefte toen hoe hard hij al die jaren voor mij had gewerkt. De jaren die volgden leerde ik nog veel meer over en van hem: om voor de mensen om je heen te zorgen, om jezelf te blijven pushen, ook al moet je dan uit je comfortzone stappen en ben je er eigenlijk bang voor.

Onlangs kwam ik erachter dat hij voor mij zes jaar lang een boek heeft bijgehouden over zijn leven. Ik zou het mogen lezen na zijn dood, nu dus. Hij schreef in de laatste dagen bijvoorbeeld dat hij ziek was, maar dat hij dat niet aan mij wilde vertellen. Hij schreef ook dat als hij dood zou gaan aan corona, of over tien jaar aan iets anders, het wel goed zou zijn. Dat hij zou willen dat we dan verder zouden gaan met het leven, daar iets moois van zouden maken.

Dat geeft me kracht en doet me beseffen dat ik me niet schuldig hoef te voelen als ik straks weer verderga."

"Ik probeer de verhalen uit het boek, en de duizenden gedichten die ik ongeordend terugvind op zijn computer, mondjesmaat tot me te nemen als ik hem even nodig heb. 

Sommige gedichten gaan over mij. Dat zijn misschien niet de beste gedichten, maar voor mij nu wel het meest belangrijk. Zo voelt hij weer even dichterbij. Alsof we weer even in de kroeg zitten, naast elkaar."