'Na haar dood ben ik de passie voor mijn werk als verpleegkundige verloren'

Haar zoon Widjai: 

"Hoe het met me gaat? Ik ben nog steeds bij vlagen erg emotioneel. Vooral nu ik al haar spullen opruim, komen er weer veel herinneringen boven. En het blijft maar malen in mijn hoofd, ik blijf er maar aan denken hoe het zo heeft kunnen lopen. Vrienden, collega's, artsen, ze zeggen allemaal dat ik er niets aan kon doen. Maar toch voelt het niet zo."

"Mijn hele leven lang, bijna 48 jaar, woonde ik samen met mijn moeder. Ik had ook wel mijn eigen koopwoning waar ik vaak was, maar ik leefde bij mijn moeder. De laatste jaren sliep ik daar ook, zodat ze niet alleen hoefde te zijn.

Ze was zowel mijn moeder, als mijn vader, als mijn beste maatje. Onze band was zo sterk, ik deed echt alles voor haar. En dat verdiende ze. Ze heeft namelijk zo veel tegenslagen gehad in het leven. Zo werd ze in Suriname uitgehuwelijkt toen ze 12 jaar was, een jeugd heeft ze daardoor niet gehad. Op haar 17de werd ze al moeder, en helaas moest ze toen al vroeg afscheid nemen van twee van haar kinderen. Zo overleed mijn broer toen hij 9 maanden oud was en ook mijn zusje is jong gestorven."

"Zelf kwam mijn moeder uit een gezin van 24 kinderen, ze was de oudste van het stel. Zo'n groot gezin was normaal in die tijd voor Hindoestaanse families. Maar hierdoor moest ze wel direct aan het werk na zes jaar lagere school. Ze werd toen eigenlijk als een slavin gebruikt om op het land te ploeteren. Ook thuis moest ze vervolgens alles doen.

Mijn vader kwam later met mijn zussen naar Nederland voor hun studie. In 1974 volgden mijn moeder en ik. Ook hier in Nederland kreeg mijn moeder te maken met veel teleurstellingen, maar toch was haar blik altijd op de toekomst gericht. Ze keek nooit achterom, sloeg zich overal doorheen: het was een ongekend sterke vrouw."

"Een vrouw die ook ongekend trots was op mij, vooral toen ik mijn diploma haalde tot verpleegkundige. In het HMC Westeinde Ziekenhuis in Den Haag deed ik mijn opleiding, en daar heb ik vervolgens achttien jaar mogen werken. Nu werk ik al een aantal jaar in het Franciscus Vlietland ziekenhuis in Schiedam op de afdeling Interne Geneeskunde.

Dat ziekenhuis veranderde dit jaar opeens, door corona. Veel afdelingen werden verbouwd en er kwamen steeds meer coronapatiënten. Al snel gaf ik aan dat ik niet op de corona-afdeling wilde werken omdat ik samenleefde met mijn moeder en haar natuurlijk wilde sparen voor dat virus. Maar ik zou corona eerder bij de Albert Heijn oplopen dan in het ziekenhuis, werd mij verteld, want op de corona-afdeling zouden we goede bescherming dragen.

Dat klopte ook, maar helaas hadden we die bescherming op de andere afdelingen niet. Daar bleken patiënten ook besmet, waar we pas na een aantal dagen achterkwamen. We hadden hen onbeschermd verpleegd, en ik werd ziek. Tijdens een avonddienst begon ik moeite te krijgen met ademhalen, werd misselijk en moest overgeven. Ik kreeg uiteindelijk koorts: 40,6 graden en de volgende dag werd ik getest. Ik bleek - net als uiteindelijk meer dan de helft van mijn collega's - corona te hebben en ben gelijk in mijn eigen huis in quarantaine gegaan."

"Op moederdag, tien dagen na de uitslag van de test, was ik alweer twee dagen klachtenvrij. Tijd om eindelijk weer naar mama te gaan, want hoe kon ik op zo'n dag zonder haar zijn? Ik had haar vanaf het moment dat ik klachten kreeg al niet meer gezien. Zelf zat zij uit voorzorg al twee maanden opgesloten in huis. Ze ging de deur niet meer uit, mijn zus en ik deden de boodschappen en haalden medicijnen. Dat vond ze niet erg trouwens, haar huisje was haar wereld.

Mijn moeder was dolblij dat ik er eindelijk weer was, maar ik merkte aan alles dat ze zich niet lekker voelde. Ze was erg buiten adem en ze gaf steeds aan dat ze het zo koud had. Alle alarmbellen gingen bij mij af. Een dag later werd ze opgenomen in het ziekenhuis, ik had nog de stille hoop dat het gewoon de griep zou zijn, maar helaas: ze was besmet met corona. Er is geen andere mogelijkheid dan dat ik haar heb besmet toen ik geen klachten had, maar het virus al wel in mijn lichaam had zitten. Dat kan niet anders.

Ik werd helemaal gek. Mijn moeder kon niet worden opgenomen op de intensive care, daarvoor had ze een te hoge bloeddruk. Ze had ook diabetes en een verzakking van haar long. En natuurlijk speelde haar leeftijd mee. Ze snapte zelf nog niet gelijk wat voor consequenties dat had, en vroeg me: 'Ik heb toch niets aan mijn hart?' Ik huilde die eerste dagen zo veel, en zo hard, ze konden me op de gang horen. En dan keek mijn moeder mij weer verbaasd aan. 'Wat er is toch aan de hand jongen?'

Ik kon haar niet vertellen dat ze dood zou gaan, maar toen de kleinkinderen één voor één langskwamen, en we later gingen videobellen met haar broers en zussen in Suriname, had ze door dat het niet goed zou aflopen."

"Het was zo gek dat ik nu opeens aan die andere kant van de lijn stond. Ik was nu de familie van de patiënt, het overkwam mijzelf. Nooit had ik gedacht dat mijn moeder het leven zou laten in het ziekenhuis waar ik jaren had gewerkt.

Dagenlang zat ik daar aan het bed van mijn moeder. Dan viel ik weer op de grond van het huilen, schreeuwde ik of mijn moeder alsjeblieft naar huis wilde komen, of ze weer wakker wilde worden. Zelfs de verpleegkundigen hielden het niet droog.

Diep respect trouwens voor hen, wat hebben ze ons geholpen in die moeilijke tijd. Zo knepen ze een oogje dicht in de nacht naar 16 mei toen het niet goed meer ging met mijn moeder. Ik mocht bij haar blijven slapen, en mijn zus ook. Drie bedden hadden ze naast elkaar geschoven, zodat we haar in haar laatste uren konden vasthouden. Ik lag uiteindelijk aan het voeteneind, mijn zus met haar hoofd bij mijn moeders hoofd. 

Ik keek die nacht onuitputtelijk naar haar borstkas, die op een gegeven moment niet meer bewoog. Ik sprong op, trok haar naar me toe, en zag haar bleke gelaat, haar ingezakte ogen. 'Ze is er niet meer', riep ik tegen mijn zus. Ik begon mijn moeder te schudden, huilde, vroeg of ze alsjeblieft terug wilde komen. Het allerergste wat mij kon overkomen, was gebeurd. Niemand is er natuurlijk ooit klaar voor om zijn ouders te verliezen, maar ik al helemaal niet, die 16de mei."

"Ik was zó zuinig op mijn moeder, ik koesterde haar ieder moment, maar mijn beroep heeft haar het leven gekost. Dat kan niet anders en het is een gegeven waar ik de rest van mijn leven mee zal moeten leren leven. Dat vertelde ik ook aan mijn moeder op haar sterfbed: 'Mam, ik ben degene die jou heeft besmet.' Ze zei: 'Ach, mijn lieve kind, zo moet je niet denken.'

Uit die woorden zal ik de kracht moeten vinden om door te gaan, en de vele kaartjes, appjes, mailtjes van vrienden, familie en collega's helpen ook. Maar corona heeft door dit alles niet alleen mijn allerdierbaarste bezit van mij afgenomen, op een zeer oneerlijke manier, maar het heeft ook mijn passie voor mijn beroep zwaar beschadigd."