'Het is een troost dat opa en oma maar een paar dagen zonder elkaar leefden'

Hun kleindochter Wendy: 

"Ik zou mijn opa en oma omschrijven als echte familiemensen die hielden van gezelligheid en veel sociaal contact. Ze waren altijd aanwezig bij belangrijke gebeurtenissen en ze hechtten veel waarde aan het contact met hun vrienden en kennissen.

Zo gingen ze minstens één keer per week naar de bingo, ofwel kienen, zoals wij dat in Den Bosch zeggen. Ze waren trots als ze iets wonnen en gaven het dan vaak aan de kinderen of kleinkinderen. 

Daarnaast was het vaste prik om op zaterdagmiddag naar winkelcentrum de Helftheuvel te gaan voor de boodschappen. En natuurlijk ook voor de koffie met andere ouderen die ze daar wekelijks tegenkwamen."

"Op zondagen kwam de hele familie bij opa en oma bij elkaar. Ze hadden veel kleinkinderen en vier achterkleinkinderen, dus het was altijd reuze gezellig. Oma had dan altijd een pan groentesoep op het vuur staan waarvan iedereen een kop mocht opscheppen.

In de tuin had opa een vrijstaande schuur staan met openslaande ramen. Het is één van mijn mooiste jeugdherinneringen dat we daar speelden met alle nichtjes. Opa was timmerman en had een enorme werkbank in de schuur staan met allerlei soorten touw, tape, schroeven en gereedschap.

De poppen die oma voor ons had liggen, werden op zo'n zondag regelmatig 'verpleegd' in die schuur. Opa's werkbank veranderde dan in een groot poppenziekenhuis, met infusen van touw en tape. Het mooiste was dat opa het allemaal prima vond. Niets was te gek. Hij liet het gewoon zo liggen, zodat we de volgende zondag weer verder konden spelen."

"Ik herinner mijn opa en oma als lief, hardwerkend, gezellig, humoristisch en bovenal dol op hun kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen. Vooral de kleintjes mochten en kregen alles bij 'ouwe opa en oma', zoals zij hen noemden. 

Opa en oma waren sowieso het meest trots op hun kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen. Oma was ook heel trots op haar creativiteit. Van kleding naaien, tekenen en bewerken van perkament papier, tot het maken en borduren van 3D-wenskaarten: alles liet ze op zondag vol trots zien. En steevast kreeg iedereen met de verjaardag en met kerstmis een handgemaakte kaart. 

Ook opa was heel creatief, vooral met hout. Zo zaagde hij voor de babykamer van mijn oudste zoon een boom uit een stuk hout. Die hangt nu op de kamer van mijn jongste zoon. Daarnaast maakte opa vorig jaar nog een houten boerderij met een aparte schuur voor mijn zoontjes om mee te spelen. 

Het meest trots was opa op de stad Den Bosch. Hij heeft als timmerman geholpen met veel restauraties in de binnenstad, waaronder de Sint Jan en de Moriaan. Hij vond het machtig mooi toen hij vorig jaar met mijn oom en tante een begeleide rondleiding door de stad liep. Hij vond het zo mooi, dat hij zelf begon te vertellen tegen de groep die met hem mee liep. Iedereen was muis stil en zelfs de begeleider hing aan zijn lippen."

"Op 21 maart werd oma heel erg ziek. Ze was de hele dag benauwd, misselijk en hartstikke moe. Ze woonde nog zelfstandig, samen met mijn opa, met alleen wekelijkse huishoudelijke ondersteuning. 

De huisarts kwam regelmatig, maar er werd toen nog niet getest en oma mocht nog niet naar het ziekenhuis. Op dinsdag, de verjaardag van opa, is zij alsnog naar het ziekenhuis gebracht en positief getest. Ondertussen werd opa thuis ook ziek en positief getest. 

Oma was een erg sterke, maar ook wel erg eigenwijze vrouw. Ze wilde graag zelfstandig boodschappen blijven doen. Ze wilde niet binnen plakken en zich bang laten maken. We zijn niet zeker van hoe ze corona kreeg, maar we vermoeden dat ze het tijdens het boodschappen doen, of tijdens de bingo kreeg. 

"De dagen dat oma in het ziekenhuis lag, waren verschrikkelijk. Ze had het enorm benauwd en ze had erg veel pijn. Ze kreeg de maximale hoeveelheid zuurstof, maar dit werkte niet voldoende. Omdat ze zo veel pijn had, en echt op was, werd op zaterdagochtend 28 maart besloten om een slaapmiddel te geven en om zuurstof af te bouwen. Hierna overleed ze binnen enkele minuten. 

Ik heb mijn oma niet meer kunnen spreken toen ze in het ziekenhuis lag. Mijn moeder mocht op donderdagavond nog wel bij haar langs om afscheid te nemen. En toen het zaterdagnacht steeds slechter ging, mochten mijn ouders, oom en tante waken tot ze overleed.

De uitvaart van oma vond enkele dagen later plaats. Toen opa een dag later de beelden hiervan zag, gaf hij ook zijn strijd op. Hij is in de nacht van 2 april overleden aan de gevolgen van dit verschrikkelijke virus en aan een gebroken hart."

"Ik heb nog wel afscheid kunnen nemen van mijn opa via de telefoon op donderdag 26 maart. Later die dag hebben wij ook nog met ons gezin onder het raam staan zwaaien. Ik heb tegen mijn opa gezegd dat ik het heel erg oneerlijk vind dat hun dit moest overkomen. Dat ik ze heel erg ga missen en dat ik hoop dat ze tante Wilma, die in 2009 was overleden, snel zullen zien boven. Dat het niet op deze manier had moeten gaan.

We hebben samen gehuild en het enige wat opa kon zeggen was: 'Tja jong, er is niets aan te doen. Dit was het, het is afgelopen. Zorg goed voor je kindjes en voor jezelf en misschien zien we elkaar ooit nog. Bedankt voor alles.'"

"Tegen oma had ik graag hetzelfde willen zeggen, hier heb ik dus helaas de kans niet voor gehad. Ik heb wel een gedicht geschreven toen ik hoorde dat opa en oma ziek waren:

Waarom, waarom vraag ik mezelf af..

Waarom moest jullie dit nou gebeuren, twee lieve mensen die het beste van jezelf gaf.

De eenzaamheid overheerst enorm en we moeten alleen dealen met ons enorme verdriet, want naar jullie toe gaan om afscheid te nemen dat mogen we nu niet..

Gefrustreerd en boos volg ik het nieuws, wat is er in godsnaam met onze wereld aan de hand? Waarom, waarom moest dit jullie nou gebeuren? De aller-allerliefste opa en oma van heel Nederland...

De hoop is al vervlogen, het is nog bidden voor een groot wonder, wanneer maakt iemand mij wakker uit deze nachtmerrie en zegt dat alles is gelogen..

Waarom, waarom lieve opa en oma, vergeet alsjeblieft nooit dat ik enorm van jullie hou, ik hoop dat we elkaar ooit weer terug gaan zien, jullie zijn de beste opa en oma die ik me had kunnen wensen, de geweldigste man en allerliefste vrouw.

Twee uitvaarten in één week, het was onwerkelijke en bovenal oneerlijk. Opa en oma hebben na een huwelijk van 64 jaar afscheid moeten nemen aan de telefoon. Zo lang getrouwd en dan zo'n afscheid. Echt verschrikkelijk. Het troost ons dat ze maar een paar dagen zonder elkaar hebben moeten leven."